voorpagina > sabbat > Jezus en de sabbat

Jezus hield zich toch ook aan het sabbatsgebod?

Jezus hield de sabbatdag omdat Hij leefde in de joodse religieuze cultuurwereld. Hij ging op de sabbat naar de synagoge omdat Hij onder het oude verbond leefde, als een wetsgetrouwe Jood.

Marcus 1:21 - En zij kwamen te Kapérnaüm en terstond op de sabbat ging Hij naar de synagoge en leerde.

Lucas 4:16 - En Hij kwam te Nazareth, waar Hij opgevoed was, en Hij ging volgens zijn gewoonte op de sabbatdag naar de synagoge en stond op om voor te lezen.

Jezus liet zien hoe de rustdag gevierd mag worden en wat belangrijker is dan al de regels die de Farizeeën en de schriftgeleerden met betrekking tot de invulling van de sabbatdag hadden opgesteld. Hij liet zien dat het betonen van liefde aan de medemens boven de sabbat als dag staat.

Mattheüs 12:10-12 - En zie, daar was een mens met een verschrompelde hand. En zij legden Hem de vraag voor, of het geoorloofd is op de sabbat te genezen, om Hem te kunnen aanklagen. Maar Hij zeide tot hen: Wie zou er onder u zijn, die één schaap heeft en die, als dit op een sabbat in een put valt, het niet grijpen zal en eruit trekken? Hoeveel gaat niet een mens een schaap te boven? Derhalve is het geoorloofd op de sabbat wèl te doen.

Johannes 9:13-16 - Zij brachten hem, die vroeger blind geweest was, naar de Farizeeën. Nu was het sabbat op de dag, dat Jezus het slijk maakte en zijn ogen opende. [...] Sommige dan van de Farizeeën zeiden: Deze mens komt niet van God, want Hij houdt de sabbat niet. Anderen zeiden: Hoe kan een zondig mens zulke tekenen doen?

Lucas 6:9 - En Jezus sprak tot hen: Ik leg u de vraag voor, of het geoorloofd is op de sabbat goed te doen of kwaad te doen, een leven te redden of verloren te doen gaan.

Wat Jezus deed op de sabbat, was wel in strijd met de joodse uitleg van de wet, maar niet met de wet zelf. Hij bevestigt juist het vreugdevolle en heilzame karakter dat deze dag moet hebben. De Farizeeën en schriftgeleerden ontnemen dat karakter aan deze dag met hun honderden bepalingen (DTG deel 2, 15).

Marcus 3:2 - En zij letten op Hem, of Hij hem op de sabbat genezen zou, om Hem te kunnen aanklagen.

De besnijdenis en de sabbat

Het vieren van een bepaalde rustdag mag dan ook nooit een doel op zichzelf zijn, zoals dat het geval is voor sommige sabbatvierders. Immers Jezus is heer over de sabbat, wij moeten Jezus voor ogen houden. Bovendien is de sabbat gemaakt om de mens en niet de mens om de sabbat. Hetzelfde kan ook van de zondag gezegd worden.

Marcus 2:27-28 - En Hij zeide tot hen: De sabbat is gemaakt om de mens, en niet de mensen om de sabbat. Alzo is de Zoon des mensen heer ook over de sabbat.

Jezus veroordeelde dan ook de formele omgang met het sabbatsgebod van de Farizeeën. Hij liet zien dat wat Hem betreft andere wetten voorrang hebben op het sabbatsgebod. Een voorbeeld daarvan is dat de besnijdenis te allen tijde werd uitgevoerd op de achtste dag, ook al viel deze achtste dag op een sabbat.

Johannes 7:22 - Daarom: Mozes heeft u de besnijdenis gegeven - niet, dat zij van Mozes komt, maar van de vaderen - en gij besnijdt een mens op sabbat.

De besnijdenis is immers het teken van het verbond met Abraham, dat werd gesloten voordat het verbond met Mozes en zijn volk werd gesloten. Jezus bevestigde de besnijdenis als teken van het verbond met Abraham, terwijl de sabbat het teken van het verbond met het volk Israël was.

Romeinen 15:8 - Ik bedoel namelijk, dat Christus ter wille van de waarachtigheid Gods een dienaar van besnedenen geweest is, om de beloften, aan de vaderen gedaan, te bevestigen.

Wanneer als argument voor de sabbat naar voren wordt gebracht dat Jezus ook de sabbat vierde, betekent dit strikt gezien dat men zich ook aan de regels van de besnijdenis zou moeten houden. De besnijdenis had immers voorrang op het sabbatsgebod? Als Jezus in alles als voorbeeld dient moet ook het Pascha worden gevierd, net als de andere joodse feestdagen die door Jezus gevierd werden.

De jongste dag valt op een sabbat?

Soms wordt een tekst uit Mattheüs aangehaald om te laten zien dat Jezus de mogelijkheid niet uitsloot dat het einde van de wereld op een sabbat zou vallen. Daarmee zou het belang van het houden van de sabbat worden aangetoond.

Mattheüs 24:19-20 - Wee de zwangeren en de zogenden in die dagen. Bidt, dat uw vlucht niet in de winter valle en niet op een sabbat.

Deze verklaring is echter niet juist. Het gaat hier om praktische zaken. Jezus doelt op de verwoesting van Jeruzalem, waarvoor veel Joden later zouden moeten vluchten. Vooral voor de zwangere vrouwen en de kleine kinderen zou dit verschrikkelijk zijn. Het zou ook vreselijk zijn wanneer dit in de winter viel, want dan moest een schuilplaats tegen de kou worden gevonden. En op de sabbatdag zouden nog andere moeilijkheden moeten worden overwonnen. Want op de sabbat zouden de poorten van Jeruzalem gesloten zijn, wat het vluchten zou bemoeilijken. En de door de Joden berekende lengte van een geoorloofde sabbatsreis (Ex. 16:29) zou niet voldoende zijn om het gevaar te ontvluchten.

Dat een verband wordt gelegd met het einde van de wereld, is in zoverre juist dat de verwoesting van Jeruzalem en de verdrukking die daarmee gepaard gaat, als het grote voorteken van de komst van de Here en de verdrukking in de laatste dagen mag worden gezien (KV Mattheüs, 148).